İnşaat Sektöründe İş Güvenliği
İnşaat Sektöründe İş Güvenliği

İnşaat Sektöründe İş Güvenliği

İnsan faktörünün yanında mal faktörleri de devreye girdiği zaman işin öneminin daha da arttığını görürüz. İnşaat sektöründe de onun içindir ki gereken yasalar ile koruma altına alınmıştır. Esasen yasalar canlı ve cansız varlıkları koruma amaçlı çıkarılmıştır. Tekirdağ İnşaat sektöründe daha önce belirtildiği gibi hiçbir faktör insan yaşamının ve şekillendirilmesinin önüne geçemez. Buna göre bu yasa genelde bizleri ilgilendiren şu şekildeki şartları içermektedir.

A1-Yapı; tüzel veya özel kişilere ait karada, suda, yeraltında ve yerüstünde daimi veya geçici inşaat ve bunların ek ve değişikliklerini ve onarımlarını, sabit veya hareketli tesislerini kapsar.

A2-Her işveren iş güvenliğini sağlamak için, gerekli şartları sağlamak ve lüzumlu araç ve gereçleri noksansız bulundurmak mecburiyetindedir.

A3-Yapıda çalışan işçiler de usullere ve şartlara uymak zorundadırlar.

A4-İşverenler, yapılarını işin fenni ve kanuni sorumluluğunu taşıyabilecek teknik bir elemanın gözetimi altında yürütmek zorundadırlar.

A5-İşveren, yapısında bakanlığın ilgili şubesince tasdik edilmiş yapı iş defteri bulundurmakla yükümlüdür. (Bölge Çalışma Müdürlüğü’nce)

A6-18 yaşından küçük ve sigortasız işçi çalıştırılamayacaktır.

Güvenlik Önlemleri

1- Yapı işleri gündüz yapılacaktır.

2- Karanlıkta veya gece yapılacak yapı işlerinde de yeterince ve uygun şekilde aydınlatma yapılacak ve iş güvenliği tedbirleri sağlanacaktır.

3- Yapıda iş güvenliği için kullanılan malzemeler ve araçlar işçileri her türlü tehlikelerden korumaya yeterli olacak ve kullanılan tüm tesis ve araçlar kaldırabilecekleri yüke dayanacak özellikte ve sağlamlıkta bulunacaktır.

4- Yapı sahasındaki tehlikeli kısımlar sınırlandırılacak, görünür şekilde uyarma levhaları konacak ve geceleri kırmızı ışıklarla aydınlatılacaktır.

5- Yapılarda, sivri uçları veya keskin kenarları bulunan malzeme veya artıklar, gelişi güzel atılmayacak ve ortalıkta bulundurulmayacaktır. İşçileri kazaya uğratacak veya tehlikeli durumlara düşürecek şekilde malzeme istiflenmeyecek ve araçlar düzensiz bırakılmayacaktır.

6- Döşemelerdeki boşluk ve deliklere korkuluk yapılacak veya bu deliklerin üstleri geçici olarak uygun bir şekilde kapatılacaktır.

7- Döşeme merdiven gibi açık boşluklar uyarıcı bant ve korkuluklar ile emniyete alınacak.

8- Yapıda çalışanların birlikte korunmaları sağlanamadığı hallerde; işçilere fizik yapılarına uygun, kullanılmış olsalar bile temizlenmiş olarak aşağıda belirtilen malzemeler zimmetle verilecektir. A- Emniyet kemeri B- Omuz kayışı C- Baret Şantiye El Kitabı 64 İMO İzmir Şubesi D- Gözlük E- Çizme F- Su geçirmez elbise G- Eldiven H- Çelik koruyuculu postal vb.

9-.Aşağıda belirtilen yapı işlerinde işçilere emniyet kemeri verilecek; işçiler de verilen bu kemerleri kullanacaklardır. A-Tabandan itibaren üç metreden daha yüksekteki kayma ve düşme tehlikesi olan yerlerde çalışanlara. B- Kiremit gibi çatı eleman döşeyicilerine. C-Oluk ve her türlü harici ve boya işleri yapanlara. D-Gırgır vinçleri çalıştıranlara. E- Kuyu, lağım, galeri vb. derinliklerde çalışanlara.

10- Çatı ve meyilli yüzeylerde yapılan işlerde kullanılan iskelelerde; dengesini kaybetmiş bir işçinin düşmesini önleyebilecek uygunlukta korkuluklar bulunacaktır.

11- Çalışma iskelelerine asla düz işçi çıkarılmayacaktır.

12- İskelelerde gerekli taşıma kapasitesi hesapları ve buna göre kullanılacak taşıyıcı sistemin ölçülendirilmesi gerekmektedir.

13- Profil iskelelerde muhakkak elektrik kazalarına karşı topraklama yapılmalıdır.

14- Profil iskele ve saç yürüme kalasları üzerinde lastik tabanlı ayakkabılar kullanılacaktır.

15- Cam, saç ve çimento harçlı levhalardan yapılmış veya eskimiş çatılardaki çalışmalarda merdiven kullanılacaktır.

16- Aşağıda belirtilen işyerinde işçilere baret, emniyet kemeri gibi kişisel koruma araçları verilecektir.

A- Yeraltı çalışmalarında.

B- Madeni iskelelerdeki çalışmalarda.

C- Kazı çalışmalarında.

D- Çatı çalışmalarında.

E- Yıkım çalışmalarında.

F- Kalıp söküm işlerinde

16- Güvenlik tedbirleri alınmadıkça kuvvetli rüzgar olan yerlerde çalışma yapılmayacaktır.

17- İnşaat sahasındaki araç trafiği bir gözeticinin nezaretinde yapılacak, araçların giriş-çıkış yerleri manevra ve park sahaları belirtilmiş olacaktır. Meyilli yerlerde araçlar sürücüsüz bırakılmayacaklardır.

18- İskelelerde alınacak güvenlik tedbirleri; (madde. 9…13 ile ilişkilidir)

A- Yüksekliği 12. 50 m. yi geçen bütün iskeleler için mukavemet hesapları yapılacaktır.

B- İskeleler sık sık muayene edilecek sonuçlar iş defterine kaydedilecektir. İki kontrol arasındaki süre bir ayı geçmeyecektir.

C- İskeleler her fırtınadan sonra kontrol edilecektir.

D- İskelelerin taşıma kapasitelerini belirten levhalar görünebilir yerlere asılacaktır.

E- Yağmur, kar, buz vb. nedenlerle iskelelerde olabilecek kayma olaylarını önleyecek tedbirler alınacaktır.

F- İskelelerden faydalanılarak malzeme kaldırılmasına mani olunacaktır. İskelelerin sadece insan taşıdığı unutulmamalıdır.

G- İskele döşemesinin tabandan yüksekliği 3. 5 m. yi geçtiği hallerde, çalışma döşemesinin altında, çalışma döşemesi niteliğinde emniyet döşemesi yapılacaktır.

19- Özel hususlar; İş güvenliğine giren diğer guruplar iş güvenliği uygulamalarında mevcuttur. )

A- Kazı işlerinde alınacak güvenlik tedbirleri için tüzüğün ilgili maddesine bakınız.

B- Ahşap iskelelerde alınacak güvenlik tedbirleri ve malzeme ebatları için tüzüğün ilgili maddesine bakınız.

C- Çelik borulu iskelelerde alınacak tedbirler ve malzeme ebatları için tüzüğün ilgili maddesine bakınız.

D- Asma ve sıpa iskelelerinde alınacak tedbirler ve malzeme ebatları için tüzüğün ilgili maddesine bakınız.

E- Merdivenlerde alınacak güvenlik tedbirleri için tüzüğün ilgili maddesine bakınız.

F- Yapı işlerinde kullanılan makine ve teçhizatta alınacak güvenlik tedbirleri için tüzüğün ilgili maddesine bakınız. İşçi Sağlığı ve Raporları Ağır ve tehlikeli işlerde çalışacak işçilerin işe girişlerinde veya işin devam süresince (umumiyetle üç ay para ile) bedence bu işlere elverişli ve dayanıklı oldukları yetkili doktorlar tarafından verilmiş muayene raporları olmadıkça; bu gibilerin işe alınmaları veya işte çalıştırılmaları yasaktır. İşyeri hekimi tarafından verilen rapora itiraz halinde; işçi en yakın SSK Hastanesi sıhhi kurulunca muayeneye tabi tutulur verilen rapor kesindir.

Muayene raporu alınacak müesseseler (Sırasıyla-herhangi birinden)

1. İşyeri Hekimi.

2. İş Sağlığı Dispanseri,

3. Sağlık Ocağı.

4. Hükümet veya Belediye Doktorları.

Bu raporlar her türlü resim ve harçtan muaftır.

İşçi Hizmet Akdi

A- Yazılı Akit; Belirli süresi bir yıl veya daha uzun sürekli hizmet akitlerinin yazılı olarak yapılması zorunludur. Bu akidler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır. Akit noterlikçe onanmış ise noter ücretleri bu hükmün dışında tutulur. Yazılı akit yapılmayan durumlarda işveren, işçinin isteği üzerine, kendisine genel ve özel iş şartlarını gösteren ve imzasını taşıyan bir belge vermekle YÜKÜMLÜDÜR. Bu belgeler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.

B- Takım Sözleşmesi; Birden çok işçinin meydana getirdiği bir takımı temsilen bu işçilerden birinin, takım kılavuzu sıfatıyla yaptığı sözleşmeye takım sözleşmesi denir. Takım sözleşmesinin, süresi ne olursa olsun yazılı yapılması gerekir. (taşeron sözleşmesi)

B1- Takım sözleşmesinde isimleri yazılı işçilerden her birinin işe başlamasıyla, bu sözleşme o işçi ile işveren arasında doğrudan doğruya yapılmış sayılır.

B2- Takım sözleşmesi hakkında borçlar kanunun 110 ncu maddesi hükmü de yürür.

B3- Takım sözleşmesine girmiş olan işçilerin ücretlerini işveren veya işveren vekili her birine ayrı ayrı ödemek zorundadır.

C- Yazılı Akdin Şekli; Bu kanuna göre yapılacak yazılı sözleşmede aşağıdaki hususların bulunması gerekir;

C1-İşveren ve işçinin (takım sözleşmelerinde her işçinin ayrı ayrı) ad ve kimlikleri, TC No’ları.

C2-Yapılacak iş.

C3-İşyerinin adresi.

C4-Süresi belirli sözleşmelerde sözleşmenin süresi.

C5-Ücret (takım sözleşmesinde her işçi için ayrı ayrı) ödeme şekli ve zamanı.

C6-Var ise tarafların ileri sürdüğü özel şartlar.

C7-Hizmet akdinin yapıldığı gün.

C8-Tarafların imzası.

İşyeri Tescili-İşyerini Bildirme

Bir işyerini kuran, her ne suretle olursa olsun devralan çalışma konusunu kısmen veya toptan değiştiren, yapılan işin tamamlanması yüzünden veya herhangi bir sebeple sürekli olarak çalışmasını bırakan işveren, işyerinin;

A. Ünvan ve adresini.

B. Çalıştırılan işçi sayısını.

C. Çalışma konusunu.

D. İşin başlama (veya bitme) günü.

E. Kendi adını, soyadını ve adresini.

F. İşveren vekil veya vekillerinin adını, soyadı ve adreslerini sürekli işlerde bir ay içinde Bölge Çalışma Müdürlüğüne bildirmek zorundadır. Bölge Çalışma Müdürlüğü mesul memuru ise bildirimin alındığına dair belge vermek zorundadır.

İşçi Çalıştırma ve Kimlik Karnesi

İşveren veya işveren vekili, işe aldığı her işçiye İş ve İşçi Bulma Kurumu tarafından seri ve sıra numaralı olarak bastırılıp işverenlere parası karşılığı verdiği (işçi çalışma ve kimlik karnesi) ni onbeş gün içinde vermek zorundadır. Karneler işçilere imza karşılığı teslim edilir. İşyerinde işe başlayan işçiler İŞE GİRDİĞİ GÜN içinde Bölge Çalışma Müdürlüğüne ve SSK. na işveren tarafından bildirilmek mecburiyetindedir. İşçi çıkışlarında; her ay Bölge Çalışma Müdürlüğüne, SSK. ya ise dört aylık dönem bordrolarında bildirilmelidir.

İşçi ve İşveren Akitlerinin Feshi

A- İşçinin bildirimsiz fesih hakkı;

A1- Sağlık sebepleri.

A2- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri.

A3- Zorlayıcı sebeple uygulanabilir

B- İşverenin bildirimsiz fesih hakkı;

B1- Sağlık sebepleri.

B2- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri.

B3- İşyerinde işçiyi bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı sebebin ortaya çıkması durumunda uygulanabilir.

Makalemiz böylece son buluyor. Yeni Mezun Mühendis Nasıl İş Bulur? merak ediyorsanız veya yeni mezun olmuşsanız kesinlikle bu makalemizi de okumalısınız.

Yorumlar